# Disko-erabileraren analizatzailearen eskuliburua

## Sarrera

Menuetan oinarrituriko aplikazio grafikoa da Disko-erabileraren analizatzailea, edozein Mate ingurunetan disko-erabilera analizatzeko. Disko-erabileraren analizatzaileak erraz eskanea ditzake bai fitxategi-sistemaren zuhaitz osoa, bai eta erabiltzaileak eskatutako direktorioaren adar zehatz bat ere (lokala edo urrunekoa).

Etxeko direktorioari egindako edozein aldaketa detekta dezake automatikoki denbora errealean, eta baita muntatutako/desmuntatutako edozein gailu ere. Hautatutako karpeta bakoitzaren zuhaitz-mapa grafikoaren leiho osoa ere ematen du Disko-erabileraren analizatzaileak.

## Erabiltzen hastea

Disko-erabileraren analizatzailea hiru modutan abiaraz daiteke:

- Mate menuko Aplikazioak Gehigarriak aukeraren bidez;

- Terminal-leiho batetik;

- Caja-eko "Ireki honekin..." aukeraren bidez;

Disko-erabileraren analizatzailea terminal-leiho batetik abiarazi nahi baduzu, idatzi hau:

`baobab <direktorioaren bide-izen osoa>`, eta sakatu Sartu.

Mate menutik abiarazten baduzu, Disko-erabileraren analizatzailea martxan jartzen da eta erabiltzailearen ekintzen zain gelditzen da.

Disko-erabileraren analizatzailea Mate menutik abiarazten duzunean, leiho hau bistaratzen da.

### Disko-erabileraren analizatzailearen leihoa

Shows Disk Usage Analyzer main window. Contains menubar, display area, scrollbars, and statusbar.

Erabiltzaileak egin ditzakeenak:

- fitxategi-sistema osoa eskaneatzea;

- direktorioaren adar lokal bat eskaneatzeko hautatzea

- urruneko zerbitzari bat eta karpeta bat eskaneatzeko hautatzea

- hobespenak ezartzea

## Erabilera

### Fitxategi-sistema osoa eskaneatzea

Fitxategi-sistema osoa eskaneatzen hasteko, hautatu menuko Analizatzailea Eskaneatu fitxategi-sistema, edo sakatu tresna-barrako Eskaneatu fitxategi-sistema botoia.

Eskaneatutakoan, fitxategi-sistemaren zuhaitz osoa izango duzu, hurrengo irudikoa bezalakoa.

#### Disko-erabileraren analizatzailea - fitxategi-sistema osoa eskaneatzea

Shows Disk Usage Analyzer full filesystem scan window. Contains menubar, display area, scrollbars, and statusbar.

Fitxategi-sistema oso bat eskaneatzean, zuhaitza marrazten hasiko da Disko-erabileraren analizatzailearen leihoa, haria fitxategi-sistema eskaneatzen hasi bezain laster. Fitxategi-sisteman partizio handiren bat muntatzen bada, hori ere eskaneatuko da.

Direktorio-zuhaitzean tamainak bistaratzeko, esleitutako lekua hartuko du kontuan disko-erabileraren analizatzaileak. Alegia, benetako disko-erabilerari dagokio bistaratze-tamaina, eta ez direktorioaren itxurazko tamainari. Fitxategien itxurazko tamaina ikusteko, desautatu Ikusi Esleitutako lekua.

Disko-erabileraren analizatzaileak ez du zenbatuko /proc direktorioa, ezta fitxategi "arrunt" batekin erlazionatuta ez dauden fitxategien tamainak ere; beraz, ez dira direktorioaren tamainaren parte izango esteka sinbolikoak, karaktere-blokeak eta gailu-blokeak.

Esteka fisikoak bestela kudeatzen dira: lehenengo esteka fisikoa fitxategi normaltzat hartzen da; inodoen gailu bererako hurrengo estekak, aldiz, ez dira zenbateko osoan kontuan hartzen, baina leihoaren eskuineko zutabean nabarmentzen dira.

### Karpeta bakarra eskaneatzea

Karpeta bakarra eskaneatzen hasteko, hautatu menuko Analizatzailea Karpeta eskaneatzea..., edo sakatu tresna-barrako Eskaneatu karpeta botoia.

### Urruneko eskaneatzea

Urruneko zerbitzari baten karpeta bat eskaneatu behar baduzu, egin klik tresna barrako Eskaneatu urruneko karpeta ikonoan edo hautatu menuko Analizatzailea Eskaneatu urruneko karpeta, eta elkarrizketa-koadro hau agertuko zaizu. Disko-erabileraren analizatzailea zerbitzari batera konekta daiteke ssh, ftp, smb, http eta https protokoloen bidez.

#### Disko-erabileraren analizatzailea - urruneko karpetak eskaneatzea

Shows Disk Usage Analyzer remote folder dialog window.

## Hobespenak

Disko-erabileraren analizatzailea aplikazioaren hobespenak aldatzeko, aukeratu Editatu Hobespenak.

### Disko-erabileraren analizatzailea - hobespenen leihoa

Preferences window

### Eskaneatu behar diren gailuak hautatzea

Detektatu diren muntatutako gailuen zerrenda dago hobespen-leihoaren lehen zatian. Egin klik kontrol-laukian partizioa fitxategi-sistemaren eskaneatze-lanetan sartzeko edo bertatik kanporatzeko.

"/"(e)n muntatutako gailuak ezin dira eskaneatze-lanetatik kanporatu.

### Etxea kontrolatzea gaitzea

Aukera hori hautatzen bada, disko-erabilera analizatzaileak etengabe kontrolatzen ditu etxeko direktorioan egiten diren aldaketak eta erabiltzailea ohartarazten du fitxategiren bat gehitzen/kentzen denean.

## Zuhaitz-mapak

Ben Shneiderman-ek garatu zituen Zuhaitz-mapa kontzeptuak 90. hamarkadan. Irakurri bere zuhaitz-mapen ikuspegia.

### Disko-erabileraren analizatzailea - zuhaitz-mapen leihoa

Treemap's theory. Shows 2 treemap diagrams

Zuhaitz-mapen teoriaren adibide bat erakusten du irudiak. Zuhaitz-diagraman erakusten den nodo bakoitzak izen bat du (hizki bat) eta erlazionatutako tamaina (zenbaki bat). Adibidez, banakako fitxategien tamaina adieraz dezake hostoen tamainak, eta hostorik gabeko nodoen tamaina bere umeen tamainen batura da.

Hasierako laukizuzenaren zatiketa errekurtsiboaren bidez eraikitzen da zuhaitz-mapa. Nodoaren tamainarekin bat dator bigarren mailako laukizuzen bakoitzaren tamaina. Zatiketaren norabidea aldatu egiten da maila batetik bestera: lehenengo horizontala da, gero bertikala, eta abar. Ondorioz, hasierako laukizuzena laukizuzen txikiagotan zatitzen da; eta hala, laukizuzen bakoitzaren tamainak hostoaren tamaina islatzen du. Zuhaitzaren egitura ere irudikatzen da zuhaitz-mapan, haren eraikuntzaren ondorioz. Koloreak eta oharrak erabil daitezke hostoei buruzko informazio gehigarria emateko.

Zuhaitz-mapak oso eraginkorrak dira bistaratu beharreko ezaugarririk garrantzitsuena tamaina denean.

## Ringschart

Ringschart is a graphical representation of the disk usage by a concrete folder. When launching the application, it is notified the usage of the file system as it can be seen in the next figure:

### Disk Usage Analyzer showing a ringschart with the file system usage

After launching the application, it is showed the file system usage. Graphical representation on the right.

When you start scanning a folder, the tree of subfolders is created and listed on the left side. Each row contains information for the name, how much space it is taking up (percentage and size in KB, MB or GB) and the number of items (adding files and directories). When this process ends up, the Ringschart is drawn on the right side. If you stop it before it has been completed, only a partial representation is done based on the directories whose usage was computed.

### Disk Usage Analyzer showing a ringschart with the usage of a folder

After scanning a folder.

The Ringschart is composed of a set of nested rings around a central circle. This circle symbolizes the root folder of the partial tree (that is, the folder that the user has selected for scanning). Each ring represents a level in the partial tree, so i.e. the subfolders of the root folder will be represented in the first ring, and deeper levels in the tree correspond to outer rings in the chart. Each subfolder is represented by a sector of the ring, its angle being proportional to the size of the folder's contents, and painted with a different color to ease visualization. Up to five levels can be drawn; in case that a folder in that last fifth level contains even more subfolders, this situation will be pointed by the presence of a black curve close to the edge of that folder's ring sector. When a folder with no further subfolders is selected to be the root of the partial tree, only the inner circle will be drawn. When the mouse pointer hovers one of the folders in the graphic, it will be highlighted and a tooltip will appears with information about its name and size. If there are any subfolders, small grey tooltips will appear, indicating their names. It's possible that not all of the subfolders' names are displayed, to avoid overlappings.

You can go up and down the rows in the list (optionally expanding those with subfolders), the graphic representation will change using the selected folder as the root of the partial tree to be represented. The folders can also be navigated from the ringschart itself. If you click with the left button of your mouse inside a folder, you'll move deeper by setting the root of the graphic to that folder. If you press the middle button (no matter the place as long as you click inside the ringschart frame) you'll get the opposite behaviour, going back one step in the hierarchy.

The percentage of its parent's radius that is used by a given folder is directly proportional to the relation between it's own size and its parent's. It's easy to understand that the size of a folder is equal or smaller than its parent's. Although only directories are shown in this graphical representation, files are taken into account to calculate the amount of space occupied by folders.